Kan nou koz lakwizinn kreol, nou fer an zeneral referans pa zis bann pla ki spesifik bann koloni, me ousi bann stil kwi manze, bann teknik konservasion bann aliman ki finn bizin invante dan bann koloni avek bann mwayin ki ti ena, e ki an zeneral pa retrouve ayer. San rant dan tro gran detay anou sit an vrak detrwa term ki revinn souvan kan fer mansion vokabiler kiliner kreol: boukane (teknik kot kwi laviann ek lafime pou konserv li); bred (fey plizier kategori plant ki konsome swa an salad swa kan finn kwi); kari (nom ki donn akonpagnman prinsipal diferan pla dan Moris: kari poul, kari pwason, kari masala, etc.); kangay (enn preparasion spesifik Sagos ki fer ek laviann torti e kot kwi li ek so prop lagres ek tou so andan); katkat (enn pla ki fer ek maniok koupe an bout-bout); mapinba (enn gato rodrige ki fer ek lafarinn may, dile ek disik e ki kwi ant bann labrez ki trouv anba ek lor resipian ki kontenir li la); plo (enn pla diri ki finn fer vinn zonn avek safran e ki prepare avek lagres, zepis ek diferan lezot ingredian); satini (enn preparasion pimante kot kapav met diferan tip ingredian e ki servi pou akonpagn enn pla prinsipal: satini pomdamour; satini mang; satini margoz, etc.); seraz (fason prepar enn meni, ki nou retrouve sirtou kot bann Sagosien ek bann Rodrige, kot kwi enn laser dan dile koko); vinnday (preparasion kot frir enn kiksoz ek pas li dan delwil ek zepis); zasar (teknik konservasion frwi ouswa legim kot met zot dan vineg, disel ek delwil).
Atansion: « Rougay » ki enn mo bien kreol, kapav ena bann sinifikasion diferan selon ki nou dan Moris ouswa dan Larenion. Dan Moris, li vedir enn lasos abaz pomdamour ki met dan enn manze ki finn rousi. Dan Larenion, rougay souvan ena mem sans ki satini ena dan Moris. Par exanp, seki Morisien appel « satini pomdamour »,  bann Renione pou dir sa « rougay tomat ». Get foto pli lwin.