A E.R.
Mo ti get Furcy, né libre ki ti prozete le 11 avril 2026 mize lesklavaz. Abd Al Malik inn realiz fim-la. Akter ki zwe rol Furcy, Makita Samba, li enn fenomen. Li pa koz boukou. So prezans ek so latitid kapav fonn leker mem enn lion me so bann persekiter ti zis move, kouma nou dir an angle ‘They are just evil!’. Pou zot enn lesklav li pa enn dimounn, li enn meb. Li penan drwa. Li apartenir a so met pou lavi. Zot pa konpran ki ve dir ki li lib parski so mama ti enn afransi.
Li enn santiman inik kan ou pe get sa fim-la dan enn vie batiman ki eklat avek lazwa listwar nou pei ek lezot lil kouma lil Bourbon. Kan ou trouv koray ek argamas ki tini so miray, enn lemosion koule dan mo leker kouler lape. Osi kan mo pe vizionn fim-la, mo ti pans enn zafer – fuir ek Furcy, enan enn koneksion parla. Furcy toultan li ti bizin sove, poutan li ti lib.
Mo demann mwa ki drwa enn dimounn enan pou ziz enn lot dimounn pou dir ki li penan okenn drwa akoz li pa parey ar li. Misie Lory, swadizan met Furcy, dir li, li zame pou kapav resi parski san li ek so ras, li pa pou kapav resi dan lavi. Malerezman, enan boukou dimounn ankor pans koumsa. Zot reisit depann lor enn group ki detenir pouvwar ek ki osi panse ki zot siperyer. Misie Lory inn bliye ki sa bann lamin ki ti travay later ek plant kann akout fwet, ze zot ki ti backbone lekonomi franse rezional dan Bourbon ek Ile de France ek osi dan lekonomi Lafrans.
Lan 2026, nou dan vinteiniem siek. Alor kan nou get tou otour nou, nou obzerv tou dimounn enan drwa a ledikasion, travay, aste enn lakaz, manz tou seki li anvi, al res dan enn gran lotel, pran avion, vwayaze, met linz ki li anvi, al kot li anvi, exprim so lopinion. Sak dimounn enan mem drwa, mem oportinite. Se bon ki aster dimounn santi zot pli lib pou koz lor bann size kouma ras, egalite, lopresion, abi. Enan dimounn santi ki zot pe ankor sarye troma zot anset ki ti sibir lesklavaz. Zot pizin gagn lokazion koz li. Zot pou santi zot libere. Zot pou geri. Pou ariv enn moman kot zot pou kapav mars devan ver lavenir avek lape ek lazwa parski bann seki inn reziste sa sistem politik ek relizie ki ti diabolik, gras a zot, zordi zot bann desandan lib.
Sa fim-la rapel mwa ki enan move dan limin limem. Nou trouve dan Lamerik kouma enan ankor bann blan ki fer dimal bann nwar. Selman nou pizin ba bliye enan boukou dimounn blan zot formidab. Aster dan lemond, bann dimounn si zot lapo blan, tou dimounn krwar ki zot enan privilez. Li fos. Zot travay kouma tou dimounn. Zot lite kouma tou dimounn. Zot fer fas avek lopresion kouma tou dimounn.
Si nou imin ki viv dan vinteiniem siek panse ki enn group, enn kominote siperyer lor lezot, alor enan enn gro problem. Nou pann aprann leson de nou listwar, de listwar limanite. Kan enn dimounn ou enn group dan pozision for, kapav servi pouvwar pou fer dibien ou swa fer dimal. Leskavaz date depi lontan. Nou pran enn simp lexzamp. Ti enan enn fim ti prozete pa tro lontan lor televizion ki ti apel Pompeii. Sa fim-la montre kouman bann Romin touy bann pep dan zot prop teritwar ek bann zanfan kinn sape, zot vinn bann lesklav romin. Ti enan enn ti garson ki ti grandi avek bann romin. Sa mem garson ti trouv bann Romin touy so paran ek so tribi. Pourtan bann-la ti defann zot pep ziska lamor. Kan ti garson-la inn grandi, linn vinn enn gladiater. Bann gladiater ti antrene pou ki zot touy zot rival ziska lamor. Zot lager ti enn spektak favori bann romin. Parfwa bann gladiater ti bizin lager kont enn lion afame. Zot ti viv dan bann kaso nwar. Kan zot bizin sorti, ti ansenn zot. Si zot pa pler zot met, ti fwet zot.
Zordi, zistwar Furcy rapel nou pou lager kont tou form lopresion ek abi pouvwar: dan travay, dan lakaz, dan lekol, dan lasosiete. Zordi nou pe viv dan enn siek kot nou tou enan bann loportinite pou reisi dan lavi. Nou bizin sezi lokazion ek travay pou lavenir nou bann zanfan. Furcy inn osi apran nou pou akonpagn tou bann dimounn ki santi zot enan troma, akoz pase zot bann anset ki ti forse vinn esklav, ziska ki zot kapav retrouv ki zot ete, ek selebre ki zot ete, selebre zot idantite, zot valer ek apran kontan zot mem ek ki zot enan zot drwa kouma tou dimounn viv zot lavi plenman lor sa later-la ek kontribie pou fer lavi lor later enn ti paradi kot zot ete.
Brinda Runghsawmee

